Prooien

De slechtvalken voeden zich bijna uitsluitend met vogels die ze vangen in volle vlucht. Heel uitzonderlijk vangen ze een vleermuis of een prooi op de grond. Dankzij de camera’s bij het nest kunnen de ornithologen de voedingsgewoonten van de slechtvalken op de kathedraal bestuderen. Alle beelden worden automatisch opgeslagen wanneer er beweging is op het nest. Hierdoor kunnen de ornithologen tellen hoeveel prooien de ouders meebrengen voor hun jongen, ze kunnen het gedrag van het wijfje vergelijken met dat van het mannetje, noteren op welke tijdstippen de jongen gevoed worden en zien vanaf welke leeftijd de jongen zichzelf kunnen voeden.

Ook de identificatie van de  prooien kan gebeuren via de camera’s. Maar dit is niet gemakkelijk, aangezien de ouders de prooien meestal eerst volledig pluimen voordat ze ze naar het nest brengen, waardoor het vaak niet duidelijk te zien is om welke soort het gaat. Meestal worden de prooien dus geïdentificeerd door directe observaties met telescopen en door de resten die de valken uit het nest naar beneden laten vallen. In de observatiepost kan je de verzameling met deze veren van de prooien komen bekijken. Een laatste methode om de prooien te identificeren is door te gaan zoeken naar de voorraadplaatsen van de valken. De valken verstoppen regelmatig prooien in de klokkentoren. Die dienen als reservevoorraad voor het geval dat het weer te slecht is om te gaan jagen.

De diversiteit van de prooien is enorm. Sinds het koppel zich in de kathedraal vestigde in 2004 stonden er al minstens 44 verschillende soorten vogels op hun menu. De kleinste, de Kleine karrekiet, woog ongeveer 10 gram, terwijl de grootste, de Houtduif, meer dan 500 gram woog. De prooi die het meest wordt gevangen is de Stadsduif, die leeft dan ook in grote hoeveelheden in Brussel. Sommige prooien zijn standvogels, zoals de Grote bonte specht. In andere gevallen zijn het trekvogels, zoals de Krombekstrandloper. Die werd gevangen terwijl hij over Brussel vloog op zijn tocht van Afrika naar de kusten van de Noordelijke IJszee in Siberië. De meeste prooien zijn veel voorkomende vogels zoals merels en lijsters. Maar soms vangen de valken erg zeldzame soorten waarvan niet geweten was dat ze ook in Brussel voorkomen, zoals bv. de Kwartelkoning. Via de Slechtvalken komen de ornithologen dus heel veel te weten over het vogelbestand van Brussel.

Dankzij het project werd nog een andere ontdekking gedaan: de Slechtvalken op de kathedraal jagen zowel overdag als ’s nachts. Een verrassende vaststelling voor een vogel die normaal enkel overdag actief is! Dit gedrag is een aanpassing aan het stadsleven, want het is de halo van de straatverlichting die er voor zorgt dat de valken ook ‘s nachts genoeg licht hebben om hun prooien in de lucht te grijpen. En dit verklaart ook meteen hoe sommige trekvogels die enkel ’s nachts overvliegen, zoals de Kwartel of de Zilverplevier, toch op het menu van de valken zijn beland.

In deze tabel staat de lijst van alle prooien die sinds 2004 door de Slechtvalken van de kathedraal zijn gevangen.  Er wordt telkens aangegeven hoe veel individuen van elke prooi er werden waargenomen (de aantallen werden opgedeeld in categorieën). Bij de zeldzame soorten wordt ook het jaartal vermeld.

Als je zelf een prooi hebt gezien die nog niet in deze tabel staat, laat het ons dan zeker weten via het contactformulier

 Nederlandse  Naam  Wetenschappelijke  naam  Jaar  Aantal  individuen
 Dodaars   Tachybaptus ruficollis 2005  >20
 Wintertaling  Anas crecca    6-10
 Sperwer  Accipiter nisus 2008  1
 Torenvalk  Falco Tinnunculus 2010    1
 Kwartel   Coturnix coturnix    > 20
 Waterral  Rallus aquaticus    11-20
 Porseleinhoen  Porzana Porzana april 2010   1
 Kwartelkoning  Crex crex april 2009  2-5
 Waterhoen  Gallinula chloropus    11-20
 Kleine plevier  Charadrius dubius  april 2011  1
 Strandplevier  Charadrius alexandrinus  mei 2012  1
 Goudplevier  Pluvialis apricaria    11-20
 Zilverplevier  Pluvialis squatarola    1
 Kievit  Vanellus vanellus    >20
 Kanoetstrandloper  Calidris canutus 2009  1
 Krombekstrandloper  Calidris ferruginea mei 2009  1
 Bokje  Lymnocryptes minimus maart 2010  2-5
 Watersnip  Gallinago gallinago    >20
 Houtsnip  Scolopax rusticola    >20
 Grutto  Limosa limosa april 2015  1
 Regenwulp  Numenius phaeopus september 2011  2
 Tureluur  Tringa totanus april 2006  6-10
 Oeverloper  Actitis hypoleucos    11-20
 Kokmeeuw  Larus ridibundus    1
 Stadsduif  Columba livia domesticus    >20
 Houtduif  Columba palumbus    2-5
 Turkse tortel  Streptopelia decaocto juni 2006  2-5
 Tortelduif  Streptopelia turtur mei 2009  11-20
 Halsbandparkiet  Psittacula krameri    6-10
 Grasparkiet  Melopsittacus undulatus april 2011  2
 Koekoek  Cuculus canorus juni 2009  2
 Gierzwaluw  Apus apus    >20
 Grote bonte specht  Dendrocopus major    2-5
 Veldleeuwerik  Alauda arvensis    11-20
 Graspieper  Anthus pratensis  april 2011  2-5
 Grote Gele  Kwikstaart  Motacilla cinerea  april 2015  1
 Merel  Turdus merula    >20
 Kramsvogel  Turdus pilaris    11-20
 Zanglijster  Turdus philomelos    >20
 Koperwiek  Turdus iliacus    >20
 Grote lijster  Turdus viscivorus    2-5
 Kleine karekiet  Acrocephalus scirpaceus    1
 Pimpelmees  Parus caeruleus mei 2006  1
 Gaai  Garrulus glandarius april 2011  1
 Ekster  Pica pica    2-5
 Zwarte kraai  Corvus corone mei 2009  1
 Spreeuw  Sturnus vulgaris    >20
 Groenling  Carduelis chloris maart 2010  2-5
 Vink  Fringilla coelebs maart 2013  1
 Kneu  Linaria cannabina mei 2014  1
 Rietgors  Emberiza schoeniclus mei 2013  1


De vogelsoorten in deze lijst werden gevangen door de slechtvalken van de kathedraal. Door op hun naam te klikken, zie je de verenverzameling die ons toeliet om hen te identificeren: 

Grote lijster, Koperwiek, Merel, Spreeuw, Zanglijster, Kransvogel, Gierzwaluw, Vink, Halsbandparkiet, Houtsnip, Watersnip, Goudplevier, Torenvalk, Waterhoen, Koekoek, Kwartel, Bokje, Stadsduif, Tortelduif, Kievit, Kanoet, Tureluur, Turkse tortel

Top